قطعات سرور HPE؛ آشنایی با اجزا و قطعات اصلی سرور HP

سرورهای HPE ProLiant از مجموعه‌ای از قطعات سخت‌افزاری تشکیل شده‌اند که هرکدام نقش مشخصی در پردازش، ذخیره‌سازی، تأمین برق، ارتباط شبکه و پایداری سیستم دارند. شناخت قطعات سرور HPE زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که قصد خرید، ارتقا یا تغییر کانفیگ سرور را داشته باشیم؛ زیرا انتخاب یک قطعه بدون توجه به نسل و مدل سرور می‌تواند باعث ناسازگاری با سایر اجزا شود.

سرورهای اچ‌پی در مدل‌ها و ساختارهای مختلفی تولید می‌شوند تا نیاز مجموعه‌های کوچک، شرکت‌ها، سازمان‌ها و دیتاسنترها را پوشش دهند. تفاوت انواع سرور HP تنها در اندازه دستگاه نیست؛ نوع نصب، تعداد پردازنده‌ها، ظرفیت حافظه، فضای ذخیره‌سازی، قابلیت توسعه و نوع بار کاری نیز در انتخاب یک خانواده سرور اهمیت دارد. آشنایی با قطعات سرور HPE نیز می‌تواند در ارزیابی دقیق‌تر هر خانواده کمک‌کننده باشد.

پردازنده، حافظه رم، مادربرد، هارد و SSD، کنترلر ذخیره‌سازی، پاور، کارت شبکه و سیستم خنک‌کننده از مهم‌ترین اجزای یک سرور HPE هستند. در کنار این قطعات اصلی، تجهیزاتی مانند بک‌پلین، رایزر، هیت‌سینک، کدی هارد و ریل سرور نیز در نصب، توسعه و نگهداری سرور نقش دارند.

اگر می‌خواهید قبل از شناخت اجزای داخلی، با ساختار و کاربرد این تجهیزات آشنا شوید، مقاله سرور HP چیست؟ دید کلی‌تری از خانواده HPE ProLiant و نحوه استفاده از آن‌ها در زیرساخت شبکه ارائه می‌دهد.

معرفی مهم‌ترین قطعات سرور HP

نوع و تعداد قطعات به مدل، نسل و کانفیگ سرور بستگی دارد. برای مثال، یک سرور رک‌مونت DL360 از نظر تعداد درایو، اسلات توسعه و فضای داخلی با DL380 یا یک سرور تاور ML350 متفاوت است. با این حال، بیشتر سرورهای HPE از اجزای اصلی مشابهی تشکیل شده‌اند.

هنگام انتخاب و خرید سرور HP بهتر است فقط مدل دستگاه را در نظر نگیرید؛ نوع پردازنده، ظرفیت رم، تعداد و نوع درایوها، کنترلر ذخیره‌سازی و امکان توسعه آینده نیز باید متناسب با نیاز مجموعه مشخص شوند.

مادربرد سرور HP

مادربرد یا System Board یکی از اصلی‌ترین قطعات سرور HP است و ارتباط میان پردازنده، حافظه، کنترلرها، کارت‌های توسعه و سایر اجزای داخلی را برقرار می‌کند.

طراحی مادربرد در هر خانواده و نسل سرور متفاوت است. تعداد سوکت‌های پردازنده، اسلات‌های حافظه، مسیرهای توسعه و نوع قطعات قابل نصب، همگی به طراحی مادربرد و پلتفرم همان سرور وابسته‌اند.

به همین دلیل نمی‌توان یک مادربرد یا حتی هر قطعه‌ای را صرفاً براساس ظاهر یا نام خانواده روی سرور دیگری نصب کرد. پارت‌نامبر قطعه، نسل سرور و مدل دقیق دستگاه باید پیش از تعویض یا ارتقا بررسی شوند.

پردازنده سرور HP

پردازنده یا CPU وظیفه اجرای دستورات و پردازش داده‌ها را بر عهده دارد و یکی از مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده توان پردازشی سرور محسوب می‌شود.

سرورهای HPE در نسل‌های مختلف از خانواده‌های متفاوتی از پردازنده‌های Intel Xeon و در برخی مدل‌ها از پردازنده‌های AMD EPYC استفاده می‌کنند. بنابراین انتخاب پردازنده فقط براساس تعداد هسته یا فرکانس انجام نمی‌شود؛ سازگاری با مدل و نسل سرور اولین شرط انتخاب CPU است.

حافظه RAM سرور HP

حافظه RAM یکی از مهم‌ترین قطعات سرور HP است و داده‌هایی را که پردازنده در لحظه به آن‌ها نیاز دارد، به‌صورت موقت نگهداری می‌کند. ظرفیت و سرعت RAM تأثیر مستقیمی بر عملکرد سرویس‌ها، ماشین‌های مجازی و نرم‌افزارهای سازمانی دارد.

در سرورهای HPE معمولاً از حافظه‌های مجهز به قابلیت ECC استفاده می‌شود. این فناوری می‌تواند برخی خطاهای حافظه را شناسایی و اصلاح کند و به همین دلیل برای سرورهایی که به‌صورت مداوم در حال کار هستند اهمیت زیادی دارد.

نوع حافظه قابل نصب به نسل و مدل سرور بستگی دارد. برای نمونه، سرورهای نسل‌های مختلف ممکن است از DDR4 یا DDR5 پشتیبانی کنند و تعداد اسلات‌های حافظه نیز در مدل‌های مختلف یکسان نیست.

هنگام ارتقای RAM تنها ظرفیت ماژول اهمیت ندارد. نوع حافظه، سرعت، تعداد ماژول‌ها، پردازنده نصب‌شده و نحوه پرکردن اسلات‌ها نیز باید با دستورالعمل همان سرور هماهنگ باشد.

هارد و SSD سرور HP

هارد و SSD وظیفه ذخیره دائمی اطلاعات، سیستم‌عامل، پایگاه داده و فایل‌های سازمان را بر عهده دارند. هارد سرورهای اچ پی بسته به مدل و نوع شاسی می‌توانند از ترکیب‌های مختلفی از درایوهای HDD و SSD استفاده کنند.

درایوهای HDD معمولاً برای ظرفیت ذخیره‌سازی بالا و هزینه کمتر به‌ازای هر گیگابایت مورد استفاده قرار می‌گیرند. در مقابل، SSDها به دلیل سرعت دسترسی بیشتر برای سرویس‌هایی که عملیات خواندن و نوشتن زیادی دارند مناسب‌تر هستند.

در سرورهای HPE ممکن است با رابط‌هایی مانند SAS، SATA و در نسل‌های جدیدتر NVMe روبه‌رو شوید. انتخاب میان این گزینه‌ها باید براساس نوع بار کاری، بودجه، ظرفیت موردنیاز و پشتیبانی سخت‌افزاری سرور انجام شود.

کدی هارد سرور HP چه کاربردی دارد؟

کدی هارد، قاب یا محفظه‌ای است که درایو داخل آن قرار می‌گیرد و سپس در Bay سرور نصب می‌شود. کدی علاوه بر نگهداری صحیح درایو، امکان نصب و خارج‌کردن ساده‌تر HDD یا SSD را فراهم می‌کند.

کدی‌های سرور HPE باید با اندازه درایو و شاسی دستگاه سازگار باشند. برای مثال، کدی مورد استفاده در درایوهای SFF با مدل‌های LFF یکسان نیست. نسل سرور نیز در انتخاب کدی مناسب اهمیت دارد.

کنترلر RAID سرور HP

کنترلر RAID یکی دیگر از اجزای مهم در بخش ذخیره‌سازی سرور است. این قطعه ارتباط میان درایوها و سیستم را مدیریت می‌کند و امکان ایجاد آرایه‌های RAID را در کانفیگ‌های سازگار فراهم می‌سازد.

در بسیاری از سرورهای HPE از کنترلرهای خانواده Smart Array استفاده می‌شود. امکانات کنترلر با توجه به مدل آن متفاوت است و می‌تواند شامل پشتیبانی از تعداد مشخصی درایو، سطوح مختلف RAID، حافظه کش و قابلیت‌های مدیریتی باشد.

انتخاب RAID Controller باید براساس تعداد هاردها، نوع درایوها و سطح حفاظت از داده موردنیاز انجام شود. همچنین باید بررسی شود که کنترلر انتخابی با نسل و مدل سرور سازگار باشد.

در این مقاله فقط نقش کنترلر RAID را به‌عنوان یکی از قطعات سرور HP بررسی می‌کنیم؛ جزئیات طراحی RAID و انتخاب سطح مناسب آن موضوع جداگانه‌ای است و بهتر است در مقاله تخصصی ذخیره‌سازی بررسی شود.

کارت شبکه سرور HP

کارت شبکه ارتباط سرور با شبکه داخلی، اینترنت، تجهیزات ذخیره‌سازی و سایر سرورها را برقرار می‌کند. پهنای باند موردنیاز می‌تواند با توجه به نوع سرویس از چند گیگابیت تا سرعت‌های بسیار بالاتر متفاوت باشد.

بعضی سرورهای HPE دارای پورت‌های شبکه داخلی هستند و در برخی مدل‌ها نیز می‌توان از کارت‌های توسعه برای افزایش تعداد پورت‌ها یا سرعت شبکه استفاده کرد.

هنگام انتخاب کارت شبکه باید علاوه بر سرعت، نوع رابط، تعداد پورت‌ها، سازگاری با اسلات‌های سرور و پشتیبانی سیستم‌عامل نیز بررسی شود.

پاور سرور HP

منبع تغذیه یا پاور، انرژی موردنیاز تمام قطعات سرور را تأمین می‌کند. انتخاب پاور مناسب باید براساس کانفیگ واقعی سرور انجام شود؛ زیرا تعداد پردازنده‌ها، حجم حافظه، تعداد درایوها، کارت‌های توسعه و شتاب‌دهنده‌های گرافیکی می‌توانند روی میزان مصرف انرژی تأثیر بگذارند.

در بسیاری از سرورهای HPE امکان استفاده از دو منبع تغذیه وجود دارد. در این حالت می‌توان با توجه به پیکربندی سرور، افزونگی برق ایجاد کرد تا در صورت بروز مشکل برای یکی از پاورها، سرویس‌دهی سرور متوقف نشود.

توان پاور در مدل‌ها و نسل‌های مختلف یکسان نیست و نمی‌توان برای همه سرورهای HPE عدد ثابتی در نظر گرفت. بنابراین هنگام تعویض یا ارتقای پاور باید توان خروجی، پارت‌نامبر، نسل سرور و سازگاری آن با شاسی بررسی شود.

فن و سیستم خنک‌کننده سرور HP

پردازنده، حافظه، درایوها و سایر قطعات سرور هنگام کار گرما تولید می‌کنند. فن‌ها و هیت‌سینک‌ها وظیفه دارند دمای قطعات را در محدوده مناسب نگه دارند و جریان هوا را در داخل شاسی برقرار کنند.

تعداد فن‌ها و نوع آن‌ها به مدل سرور و کانفیگ سخت‌افزاری وابسته است. برخی کانفیگ‌های قدرتمندتر، به‌خصوص سرورهایی که از پردازنده‌های با توان حرارتی بالاتر یا کارت‌های توسعه پرمصرف استفاده می‌کنند، ممکن است به تجهیزات خنک‌کننده متفاوتی نیاز داشته باشند.

به همین دلیل هنگام ارتقای پردازنده یا اضافه‌کردن برخی قطعات، فقط سازگاری الکتریکی کافی نیست و الزامات حرارتی سرور نیز باید بررسی شوند.

هیت‌سینک سرور

هیت‌سینک روی قطعاتی مانند پردازنده قرار می‌گیرد و به انتقال گرما از سطح CPU کمک می‌کند. نوع هیت‌سینک ممکن است با توجه به مدل پردازنده و توان حرارتی آن متفاوت باشد.

در بعضی سرورهای HPE برای پردازنده‌های پرمصرف‌تر، هیت‌سینک‌های مخصوص با ظرفیت خنک‌کنندگی بیشتر در نظر گرفته می‌شود. بنابراین هنگام خرید CPU جدید، سازگاری هیت‌سینک نیز باید بررسی شود.

بک‌پلین سرور HP

بک‌پلین قطعه‌ای است که درایوهای نصب‌شده در قسمت جلوی سرور را به بخش ذخیره‌سازی و کنترلر مربوط متصل می‌کند. نوع بک‌پلین می‌تواند روی تعداد و نوع درایوهایی که سرور پشتیبانی می‌کند تأثیر داشته باشد.

برای مثال، برخی بک‌پلین‌ها برای درایوهای SFF طراحی شده‌اند و برخی دیگر برای درایوهای LFF یا فناوری‌های متفاوت ذخیره‌سازی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

هنگام ارتقای تعداد یا نوع درایوها، باید مشخص شود که بک‌پلین فعلی سرور از کانفیگ موردنظر پشتیبانی می‌کند یا نیاز به تغییر دارد.

رایزر سرور HP

رایزر یا Riser امکان نصب کارت‌های توسعه را در فضای محدود شاسی سرور فراهم می‌کند. کارت شبکه، کنترلرهای ذخیره‌سازی، کارت‌های Fibre Channel و برخی شتاب‌دهنده‌ها می‌توانند از طریق اسلات‌های موجود روی رایزر به سرور متصل شوند.

تعداد و نوع اسلات‌های توسعه در مدل‌های مختلف HPE متفاوت است. به همین دلیل هنگام خرید کارت توسعه باید علاوه بر خود کارت، نوع رایزر و اسلات‌های آزاد سرور نیز بررسی شوند.

پردازنده گرافیکی در سرور HP

پردازنده گرافیکی یا GPU در همه سرورها ضروری نیست. این قطعه بیشتر در کانفیگ‌هایی استفاده می‌شود که به توان پردازش موازی بالایی نیاز دارند؛ مانند هوش مصنوعی، یادگیری ماشین، پردازش تصویر، محاسبات علمی و برخی محیط‌های مجازی‌سازی گرافیکی.

همه مدل‌های HPE از تمام کارت‌های گرافیکی پشتیبانی نمی‌کنند. فضای داخلی شاسی، توان پاور، سیستم خنک‌کننده و تعداد اسلات‌های توسعه همگی در انتخاب GPU مناسب نقش دارند.

ریل سرور HP

ریل برای نصب سرورهای رک‌مونت داخل رک استفاده می‌شود. سرور روی ریل قرار می‌گیرد و در مدل‌های کشویی می‌توان دستگاه را برای سرویس و نگهداری به سمت بیرون رک حرکت داد.

نوع ریل باید با مدل شاسی و نوع رک سازگار باشد. بنابراین ریل را می‌توان از متعلقات مهم سرورهای رک‌مونت دانست، هرچند برخلاف CPU یا RAM نقشی در پردازش اطلاعات ندارد.