در یک شبکه داخلی با تعدادی کاربر و پهنای باند محدود اینترنت عاقلانه نیست که تمام پهنای باند را بدون مدیریت و محدودیت به همه کاربران ارایه دهیم، زیرا ممکن است به کاربری بیش از اندازه پهنای باند برسد ولی به کاربر دیگر کمتر از حد معمول پهنای باند اختصاص داده شود.

 در این مقاله سعی بر این بوده با یک مثال ساده مفهوم این کانفیگ را به شما آموزش بدهیم. در این مثال فرض بر این بوده که 2 ویندوز شماره 1و2 به عنوان کلاینت های ما قرار دارند و روتر شماره 3 (واسط) و روتر شماره 4 (مقصد) ما است،هدف ما تقسیم پهنای باند 10M بین دو1روتر و2 است.

نکته ی مهم: ما در این سناریو از ویندوز به عنوان کلاینت ها و از Btest برای تست پهنای باند استفاده کردیم ولی تفاوتی ندارد اگر شما از سیستم عامل میکروتیک و از  bandwidth testمیکروتیک برای کنترل پهنای باند استفاده کنید. این نرم افزار را می توانید از سایت www.mikrotik.com دانلود بفرمایید.

لازم به ذکر است که PC های 1 و 2 با آدرس های زیر به روتر 3 متصل اند:

PC1: 172.16.16.1/24

PC2: 172.16.16.2/24

Router3: 172.16.16.3/24

و روتر 3 و 4 نیز با آدرس های زیر به هم وصل اند:

Router3: 192.168.1.3/24

Router4: 192.168.1.4/24

برای تقسیم 10M در دو PC ابتدا به روتر 3 رفته و در قسمت Queues در پنل سمت چپ winbox بروی علامت مثبت آبی رنگ کلیک می کنیم. ما می خواهیم 10M را به رنج آی پی های 172.16.16.0/24 اعمال کنیم،پس یک Queue به نام parent می سازیم و در قسمت target رنج آی پی خود را می نویسیم و در قسمت max limit مقدار پهنای باند مورد اعمال خود را می گذاریم،به تب advance نیز رفته و priority  آن را 1 می گذاریم.

توجه داشته باشید که چون این اولین queue ما و parent است پس قسمت parent را روی none ست می کنیم.

حال می خواهیم بر تک تک کلاینت های خود محدودیت اعمال کنیم پس دوباره برروی add  کلیک کرده و این بار queue ای با نام child1 می سازیم و در قسمت تارگت تک Ip  ویندوز شماره 1 یعنی 172.16.16.1  را وارد می نماییم،max limit  را 6M گذاشته و در تب advance، priority را روی 2 ست خواهیم کرد. parent را نیز همان parent تعیین می کنیم که در مرحله قبل ساختیم.

حال می خواهیم 4M باقی مانده را به کلاینت دیگر(ویندوز2) اختصاص دهیم. همانند مرحله قبل عمل می کنیم با این تفاوت که آی پی   172.16.16.2 و در تب advance ،priority را روی 3 می گذاریم.

حال برای آزمایش درستی کانفیگ انجام شده به PC1 رفته و با استفاده از BTest   آن را تست می کنیم.

 در میکروتیک برای مدیریت پهنای باند و محدود کردن سرعت دسترسی کاربران می توان از ویژگی Queue استفاده کرد.  Queue ها به دو صورت ساده ( Simple Queues ) و درختی (Queue Tree ) قابل پیاده سازی می باشند. توجه داشته باشید که با استفاده از Queue ها فقط می توان سرعت آپلود و دانلود کاربران را محدود کرد و در صورتی که بخواهید بر روی حجم کاربران محدودیت اعمال نمایید لازم است از user manager استفاده کنید.

 به این نکته توجه داشته باشید که استفاده از Simple Queues جهت محدود کردن سرعت دسترسی کاربران به صورت گروهی و بر روی یک رنج از IP های شبکه، به صورت صحیح عمل نمی کند، و در این حالت اگر یکی از کاربران از حداکثر سرعت آپلود و دانلود تعریف شده استفاده کند، کل پهنای باند شبکه را مصرف کرده و اتصال سایر کاربران را با مشکل مواجه می کند. برای کنترل سرعت دسترسی کاربران به صورت گروهی و تعریف محدودیت های دسترسی متفاوت، لازم است از Queue Tree استفاده کنید. بنابراین بهتر است Simple Queues را برروی تک IP آدرس ها تعریف کنیم.

بعد از دانستن آدرس IP کامپیوتر کلاینت، یک Simple Queues تنظیم می کنیم. برای این منظور از منوی Feature های میکروتیک، Queues را انتخاب می کنیم. 

پنجره Queues List (مطابق تصویر) نمایش داده می شود. تب Simple Queues را انتخاب کنید و بر روی مشخصه  ” + ” کلیک نمایید.

پنجره new simple queue مانند شکل زیر نمایش داده می شود.

توضیح هریک از فیلدهای شماره گذاری شده به ترتیب زیر است :

شماره 1-  نام کامپیوتر کلاینتی که می خواهید پهنای باندش را محدود کنید. مشخص کردن این نام برای ساده تر شدن مدیریت کاربران است .

شماره 2- آدرس IP  کامپیوتر کلاینت مورد نظر را مشخص کنید.

شماره 3- در قسمت Target Upload حداکثر میزان مجاز آپلود و در قسمت Target Download، حداکثر میزان مجاز دانلود را مشخص کنید. می توانید از مقادیر پیش فرض موجود در لیست استفاده کنید و یا مقداری که در نظر گرفته اید وارد نمایید.

بعد از تکمیل فیلدهای توضیح داده شده برروی کلید OK کلیک نمایید. Queue تعریف شده در پنجره queues list نمایش داده می شود. به طریق مشابه می توانید پهنای باند سایر کلاینتها را نیز با ایجاد Queue و تعریف مشخصات گفته شده، محدود کنید.  

توجه داشته باشید که تعیین میزان آپلود یا دانلود، بستگی به میزان پهنای باندی دارد که از ISP دریافت کرده اید. در صورتی که سرعت dedicate داشته باشید مطمئنا تقسیم آن راحت خواهد بود.